Mahmut Tolon

mahmut tolon population evolution articles books kitaplar makaleler

Mauritius ve Seyşeller


 

 

Bir arkadaşım “Allah Mauritius’u kopyalayıp cenneti yaratmış” mealinde bir şey demiş. Ben de ahir ömrümde bir gidip göreyim dedim.

 

Mauritius ve  bihassa Seychell adaları olmak üzere 10 kadar  ada  ve adacık gördüm ve doğrusu ruhum  dinlendi.

Arkadaşım’a da içimden  şöyle söylendim:  “Sağolasın sayende buraları gördüm ama:  Behey Zındık! Bilmeden, Seychelleri  görmeden konuşmuşsun!”

 

Ama O’nun pek alınacağını sanmam, çünkü bu dostum ben doğmadan 40 yıl önce  hakkın rahmetine kavuşup cennete varmış.

 

Samuel  Longhorne Clemens  yani kısaca Sam: Seyşel adalarını görse idi herhalde cennetin kalbi olarak adlandırırdı.

 

Mauritius civardaki en büyük ada.(Kreolce Moris) Bir buçuk milyon nüfus. Tüm Seyşellerde, ki 300 küsur ada ve adacık var, nüfusun beş misli.

 

Mauritius’dan, dağdan Reunion adası  iyi havada gözüküyor.   Bir Fransız tatil köyü gibi olan  küçük  kardeş Reunion bir  Fransız “departmanı”. Orada da gene Seychellerin veya Seyşellerinneredeyse 3 misli kadar insan var.

.

Mauritius da uçan tilki (bir yarasa türü) hala var, nesli tükenmiş Dodo  paytak kuşu ulusal sembolleri. Belki bin veya en fazla 500 yıllık(?) küçük taş piramidleri var. İlginç çok güzel bir ada.

Buraları ilk Arap kaşifler keşfetmiş orta çağda. O zamandan beri yerleşim var. Önce Hollanda,sonra Fransız ve İngiliz kolonisi imiş.  Bu Piramidler de Mısırdakiler gibi büyük değil, basit taş 15-20 m  yığmaları olarak düşünün  daha arkeolojik araştırma bulamadım. Bizim Urla adaları hakkındaki, İnkaya veya Kocadağ mağarası hakkındaki bilgimizin azlığına bakılırsa şaşırmamak gerek.

 

 

Uçak ile  Reunion yarım saat. Seychellere ise iki buçuk saat.

 

 

Seyşelllerde bir tane kent var : Viktoria. İlk gemiciler “Bolluk diyarı” demişler buraya, ilk karaya çıkınca. Fransız, sonra İngiliz sömürgesi olmuş. Şimdi de özerk.  1700 yılların  başlarına kadar hiç insan yokmuş. Fransızların ilk yerleşme çabası 1770 yılında başarısız olmuş. 1790 daki bir sayımda ise Seychellerde 572 insan yaşıyor: 65 beyaz ve 507 köle!

 

Bin kişiden fazla sayılara  1800 lerde varmışlar. Şimdi Üçyüz bin üstü ve üç tane büyük adada yaşıyorlar. % 80 i ana ada Mahe de gerisi de diğer adalarda. Mahe 26 km,  157 km2 bir ada.  En yüksek dağı 900 m.

 

İkinci ada Praslin tam bir cennet: 12 km uzun ve 38 km2.

 

Üçüncü ada ise La Dique 10 km2 ve 5 km uzunluğunda. Burası da cennetin dibi. Burada bir kaç yıl öncesine kadar sadece bisiklet ve öküz arabası var imiş. Yani kağnının lastik tekerlisi. Ben internet özürlü olduğumdan, bilmeden ilk oteli burada ayırtmışım. Maalesef tek bir öküz arabası görebildim ama bol bisiklet! Bolca kamyonet ve araç, artık sanki büyünün bozulmasına şahit oldum. Mahe den burası 2 saatte tekne ile. Arada Praslin var.

 

Tabii helikopterin  inebildiği veya tekneyle gidilebilecek 30-150 nüfuslu tek veya bir iki pansiyonlu  bir sürü adacık daha.

 

Gerek Mahe gerek Praslin’de bolca otobüs seferi var. Bu kadar gıcırdayan otobüs freni görmedim. Otobüsler Hint malı. Gayet güzel soldan trafik. İngilizce, Fransızca ve Kreolce konuşuluyor. Nerede ise tüm bakkallar Hintli.

 

Bu cenneti bu kadar geç keşfedebildim diye hayıflanarak ayrılıyorum. Gene de dostum Sam’e  bir teşekkür göndererek, siz onu herhalde daha ziyade takma adı ile tanırsınız: Mark Twain. O. Henry ile Sam en eski ABD li dostlarım.

 

Mark Twain’in Ekvator seyahatnamesine tekrar bir göz attım. Adamın günahını almışım, bir sürü edebiyatçının ve gazetecinin  birbirinden kopyaladığı ve  bir küsur milyon Moris’linin (Kreolcesi) sandığı gibi bir şey de dememiş. Oralı birinin söylediğini tekrarlamış esasında. İlgilenenlere dipnot olarak orijinalini ekliyorum. Esas söylediği Batı ülkelerinin yerlilerin memleketlerini birbirinden çaldığı. Ve Madagaskarın Fransızlarda kalmasına hayıflanması.

 

Mauritius ve Seyşeller muhteşem bir tatil yöresi ve denizler yükselince de ayakta kalacak dağları var. Cennet tatil beldeleri. Madagaskar uzun Fransız idaresi ile neredeyse Anadolu büyüklüğünde bir ada.Tüm yöreyi etkiliyor. Buraları kesin Afrika ama denizin isminın vadettiği0.jpg gibi (Hint okyanusu) Hintlerin ekonomik etkisi de giderek artacaktır.

 

 

Dipnot Mark Twain Seyahatnamesinden: 1896

“April 18. This is the only country in the world where the stranger is not asked “How do you like this place?” This is indeed a large distinction. Here the citizen does the talking about the country himself; the stranger is not asked to help. You get all sorts of information. From one citizen you gather the idea that Mauritius was made first, and then heaven; and that heaven was copied after Mauritius. Another one tells you that this is an exaggeration.”

Ve sonra  kendi fikri:

“What there is of Mauritius is beautiful. You have undulating wide expanses of sugar-cane—a fine, fresh green and very pleasant to the eye; and everywhere else you have a ragged luxuriance of tropic vegetation of vivid greens of varying shades, a wild tangle of underbrush, with graceful tall palms lifting their crippled plumes high above it; and you have stretches of shady dense forest with limpid streams frolicking through them, continually glimpsed and lost and glimpsed again in the pleasantest hide-and-seek fashion; and you have some tiny mountains, some quaint and picturesque groups of toy peaks, and a dainty little vest-pocket Matterhorn; and here and there and now and then a strip of sea with a white ruffle of surf breaks into the view.”

“That is Mauritius; and pretty enough. The details are few, the massed result is charming, but not imposing; not riotous, not exciting; it is a Sunday landscape. Perspective, and the enchantments wrought by distance, are wanting. There are no distances; there is no perspective, so to speak. Fifteen miles as the crow flies is the usual limit of vision. Mauritius is a garden and a park combined. It affects one’s emotions as parks and gardens affect them. The surfaces of one’s spiritual deeps are pleasantly played upon, the deeps themselves are not reached, not stirred.”

December 22, 2019 - Posted by | Makaleler / Articles | , , , , , , ,

1 Comment »

  1. Teşekkürler.

    iPad’imden gönderildi

    Like

    Comment by ehrazatmercan | December 22, 2019 | Reply


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: